Wat is "trauma"?
Een trauma is een emotionele verwonding die ontstaat na een heel ingrijpende gebeurtenis.
Wanneer iets zo heftig is dat je je niet meer veilig voelt, kan je lichaam en je brein in alarmstand blijven staan.
Daardoor kun je gevoelens, reacties of gedrag ervaren die moeilijk te begrijpen of te controleren zijn.
WAAROM KAN PESTEN TRAUMATISCH ZIJN?
Pesten kan ervoor zorgen dat je je machteloos en gevangen voelt.
Wie langdurig wordt gepest, leeft vaak onder voortdurende stress. Je voelt je onveilig, onzeker of bang.
Wanneer die stress lang aanhoudt, kan ze zo diep ingrijpen dat er een trauma ontstaat.
HOE KAN EEN TRAUMA ZICH UITEN?
Een trauma ziet er bij iedereen anders uit. Mogelijke signalen zijn:
• snel boos of prikkelbaar zijn
• voortdurend op je hoede zijn
• situaties of mensen vermijden
• je terugtrekken van anderen
• slaapproblemen
• concentratieproblemen
• angst- of paniekgevoelens
• lichamelijke klachten
• moeite hebben om anderen te vertrouwen
• roekeloos gedrag
…
Niet iedereen ervaart dezelfde klachten.
WAAROM VERTELLEN JONGEREN HET VAAK NIET?
Bij een traumatische ervaring schakelt het brein soms over naar een overlevingsstand.
Daardoor wordt nadenken, reageren of praten moeilijker.
Veel jongeren vinden het daarom moeilijk om onder woorden te brengen wat er gebeurt of gebeurd is.
Zelfs jaren later kan het onderwerp nog sterke emoties oproepen.
WAAROM BLIJFT HET PIJN DOEN, OOK ALS HET PESTEN VOORBIJ IS?
Ook wanneer het pesten stopt, kan je lichaam blijven reageren alsof er nog gevaar dreigt.
Stresshormonen blijven actief en emoties kunnen sneller opduiken.
Daardoor kan het moeilijk zijn om je veilig te voelen, anderen te vertrouwen of volop van het leven te genieten.
Dat betekent niet dat er iets mis is met jou. Het betekent dat je lichaam je nog altijd probeert te beschermen.
KAN EEN TRAUMA HERSTELLEN?
Ja.
Herstellen van een trauma vraagt tijd.
Er bestaat geen snelle oplossing, maar hulp zoeken kan een groot verschil maken.
Praat met iemand die je vertrouwt of zoek ondersteuning bij een hulpverlener bij wie je je goed voelt.
Je hoeft dit niet alleen te dragen.
WAT KAN JE ZELF AL DOEN?
Zoek opnieuw verbinding met anderen
Trauma zorgt vaak voor afzondering. Probeer contact te houden met mensen bij wie je je veilig voelt.
Praat erover
Vertellen wat je hebt meegemaakt kan helpen. Soms is professionele begeleiding daarbij nuttig.
Blijf bewegen
Beweging helpt je lichaam om spanning los te laten. Wandelen, sporten, fietsen of dansen kan al een verschil maken.
Zoek opnieuw veiligheid
Zoek bewust dingen op die rust geven: mensen die je vertrouwt, een plek waar je je goed voelt, muziek die je graag hoort of activiteiten die je energie geven.
Van der Kolk, B. A. (2021). Traumasporen : in lichaam, brein en geest (C. Hannecart, Trad.). Albin Michel. (Oorspronkelijk gepubliceerd in 2014)